W systemach telekomunikacyjnych kable stanowią odpowiednik systemu nerwowego i są konieczne dla opłacalnej transmisji nieustannie rosnącej ilości informacji na coraz większe odległości.
Kable miedziane
W celu przesłania jakichkolwiek informacji potrzebne jest medium transmisyjne, które może to zrobić. Najczęściej wykorzystywanym medium przesyłu danych są kable miedziane.Pierwsze kable telekomunikacyjne miały papierowo-powietrzną izolację żył miedzianych a powłokę zewnętrzną wykonaną z ołowiu. Obecnie nie produkowane, chociaż jeszcze często używane. Współczesnym środkiem izolacji żył przewodzących w kablu jest polichlorek winylu (PCW) lub polietylen. Tradycyjnym medium transmisyjnym jest w telekomunikacji kabel z parami przewodów miedzianych. W dzisiejszych sieciach dostępu używane są kable zawierające ponad 2000 par przewodów skręcanych. Oprócz tego podstawowego zastosowania kable miedziane sprawdziły się w szeregu innych m.in. jako kable instalacyjne, kable do transmisji danych, do systemów komutacyjnych, kable antenowe. W kablach miedzianych wyróżnia się łącza niesymetryczne (co najmniej 1 biegun połączony z ziemią) i symetryczne, w których prąd w obu przewodach powinien być taki sam, lecz płynący w przeciwnych kierunkach (symetrycznie). Tak skręcona para symetryczna daje dużą odporność na zakłócenia zewnętrzne. Każda para przewodów jest skręcona i stąd pochodzi nazwa - kabel typu skrętka parowa. Dotychczas używane kable koncentryczne są wypierane przez bardziej nowoczesne, składające się z 4 par przewodów miedzianych - skręcane w układzie pęczkowym - czwórki kablowe - dla których podstawową wiązką są cztery skręcone przewody.. Kabel taki umożliwia pięciokrotnie, a nawet dwudziestoparokrotnie szybszą transmisję danych. Podstawowa skrętka pozwala na przesłanie w ciągu jednej sekundy 100 mln bitów danych, zaś przy zaawansowanych i skomplikowanych technikach kodowania sygnału może to być nawet 10 razy więcej. Jest to równoważne przesłaniu w ciągu 1 sekundy 7 tys. stron maszynopisu! Mimo że to liczba niemal astronomiczna, coraz częściej ta prędkość przestaje już wystarczać.
Rodzaje kabli miedzianych:
Skrętka nieekranowana UTP - (Unshielded Twisted Pair) Kabel wykonany ze skręconych, nieekranowanych przewodów tworzących linę symetryczną zrównoważoną . Skręcanie przewodów ze splotem 1 zwój na 16-10 cm chroni transmisję przed oddziaływaniem (interferencją) otoczenia. Skrętkę powszechnie stosuje się w sieciach telefonicznych i komputerowych.Przy przesyłaniu sygnałów cyfrowych za pomocą skętki UTP uzyskuje się przepływności do 100 Mb/s (kategoria 5), a takie1000 Mb/s w najnowszej technologii Gigabit
Ethernet.
Skrętka foliowana FTP - (Foiled Twisted Pair) jest skrętką ekranowaną za pomoca folii z przewodem uziemiającym. Przeznaczona główne do budowy sieci komputerowych (Ethernet, Token Ring) o długości nawet kilku kilometrów. Stosowana również na krótszych dystansach w sieciach standardu Gigabit Etrernet (1 Gb/s) z wykorzystaniem wszystkich czterech par okablowania miedzianego piątej kategorii.
Skrętka ekranowana STP - (Shielded Twisted Pair) Posiada ekran wykonany w postaci oplotu i zewnętrznej koszulki ochronnej. Znaczenie skrętki ekranowanej wzrasta w świetle nowych norm europej-skich EMC w zakresie emisji EMI (ElectroMagnetic Interference) - ograniczających promieniowanie dla nieekranowanych kabli telekomunikacyjnych przy wyższych częstotliwościach pracy. Skrętka STP jest stsowana powszechnie tylko w niektórych krajach jako alternatywa skrętki nieekranowanej.
Kabel współosiowy (koncentryczny)
Stosowany początkowo głównie do tworzenia niewielkich sieci LAN, jest teraz najczęściej stosowanym mediumtransmisyjnym w sieciach hybrydowych, związanych ze środowiskiem telewizji kablowej CATV. Składa się z dwóch przewodów koncentrycznie umieszczonych jeden wewnątrz drugiego, co zapewnia większą odporność na zakłócenia - a co za tym idzie - zapewniają lepszą jakość transmisji.
Powszechnie stasuje się dwa rodzaje kabli koncentrycznych: kable o oporności falowej 50 i 75 omów. Kable 75-omowe o przekrojach 4 - 6 mm są wykorzystywane zarówno w transmisji cyfrowej, jak i analogowej, a sygnały można przesyłać z przepływnością do 600Mb/s (pasmo 200 MHz użytkowane w telewizji kablowej CATV). Parametry transmisyjne kabli koncentrycznych pozwalają na ogól uzyskiwać wyższe przepływności, lecz o mniejszym zasięgu niż za pomocy skrętek.
Światłowody
Bardziej popularne stają się światłowody. Kable światłowodowe to odmiana kabli telekomunikacyjnych, w której w charakterze medium transmisyjnego zastosowano światłowody. Kable doziemne, kanałowe, napowietrzne i podwodne, względnie konstrukcje hybrydowe zawierające obok światłowodów konwencjonalne pary przewodów miedzianych są w stanie zaspokoić każde wymagania stawiane przez systemy transmisyjne.
Nowy typ światłowodów - Alcatel opracował nowy typ światłowodu wielomodowego - GIGAlite, który pozwala na przesyłanie w sieciach LAN danych z szybkością 1 Gbit/s na odległość 550 metrów. Obecnie obowiązujący standard sieci Ethernet przewiduje obsługę sieci o długości nie przekraczającej 275 metrów, co w wielu wypadkach jest niewystarczające dla współczesnych rozwiązań sieciowych. Światłowody GIGAlite zostały zaprojektowane tak, aby w pełni zachować kompatybilność z dotychczas stosowanymi rozwiązaniami. Mogą być z łatwością zintegrowane z istniejącymi sieciami, a ich instalacja nie wymaga dodatkowego szkolenia ani nowych umiejętności.
Światłowody wdmuchiwane.
Technologia światłowodów wdmuchiwanych polega na tym, że instaluje się puste rurki plastykowe, których koszt jest porównywalny z ceną najtańszych kabli miedzianych typu skrętka i stanowi ok. 10 proc. kosztu kabla światłowodowego. Przy odległościach większych konieczne będzie zastosowanie światłowodu jednomodowego. Na odległościach przekraczających 300 m można zainstalować rurki i wdmuchnąć do nich włókna wielomodowe, które mogą być wykorzystane do transmisji w obecnych technologiach np. Fast Ethernet. W momencie kiedy zostanie ustalony standard Gigabit Etherent i użytkownik podejmie decyzję o wykorzystaniu tej technologii, będzie można bardzo łatwo zastąpić włókna wielomodowe jednomodowymi bez otwierania koryt, sufitów, bez dostawania się do studzienek kanalizacyjnych, bez przeszkadzania innym pracownikom w biurze. W przypadku awarii zwykłych światłowodów często najbardziej ekonomiczne okazuje się położenie nowego światłowodu, a w technologii światłowodów wdmuchiwanych wystarczy znaleźć miejsce uszkodzenia, dosztukować kawałek rurki (służą do tego specjalne złączki pneumatyczne) i na całym odcinku można ponownie wdmuchnąć włókna światłowodowe. Daje to ogromne oszczędności czasowe i finansowe.
Światłowód a miedź
Pojawia się oczywiście pytanie, kiedy warto stosować światłowód zamiast miedzi. Poważnie myśleć o instalacji światłowodów należy wtedy, gdy występuje zapotrzebowanie na szybkości transmisji przekraczające 100 mbps. Mimo że mówi się o wykorzystaniu skrętki do transmisji w technologiach Gigabit Ethernet i ATM 622, to światłowody będą w przypadku tych technologii efektywniejsze. Przewiduje się, że urządzenia światłowodowe Gigabit Ethernet będą tańsze lub w tej samej cenie co ich odpowiedniki dla miedzi. W przypadku ATM 622 organizacja ATM Forum nie przewiduje standardu dla miedzi. Warto natomiast podkreślić, że dla odległości większych niż 100 m jedynym rozwiązaniem są światłowody. Kable miedziane dają dużą szybkość transmisji tylko do tej odlełgości, dalej tłumienie jest zbyt duże.
Pod względem trudności technicznych czy oprzyrządowania położenie kabla światłowodowego jest równie trudne (czy też: równie łatwe) jak kabla miedzianego. Założenie złączy wymaga dłuższego czasu (dwu-, trzykrotnie) i innych urządzeń, których koszt wraz z miernikiem jest porównywalny w obu technologiach. Głównymi dostawcami kabli importowanych są Lucent Technologies i MOD-TAP. Udział importu w polskim rynku światłowodów (i rynku okablowania strukturalnego) maleje.
